لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور که عصر روز سهشنبه ۲ دیماه ۱۴۰۴ توسط مسعود پزشکیان به مجلس شورای اسلامی تقدیم شد، شامل پیشنهاد افزایش عوارض خروج از کشور است. بر اساس این لایحه، عوارض خروج مسافران در سفر اول ۹ میلیون ریال، سفر دوم ۱۵ میلیون ریال و سفر سوم و بیشتر ۲۲ میلیون ریال تعیین شده است. همچنین برای زائران حج تمتع، عمره و عتبات عالیات نرخهای ترجیحی متفاوتی پیشبینی شده است. دولت در این لایحه درآمد ۴.۶ همتی از محل عوارض خروج از کشور را برای سال آینده برآورد کرده است.
ارائه لایحه بودجه ۱۴۰۵ به مجلس
عصر روز سهشنبه ۲ دیماه ۱۴۰۴ ، لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور از سوی مسعود پزشکیان به مجلس شورای اسلامی تقدیم شد. این لایحه که یکی از مهمترین اسناد مالی و اقتصادی کشور محسوب میشود، شامل احکام و پیشنهادهایی در حوزه درآمدهای دولت، از جمله عوارض خروج از کشور است.
بررسی مفاد این لایحه نشان میدهد که دولت در سال آینده رویکرد افزایش پلکانی عوارض خروج را با تفکیک نوع سفر (سیاحتی، زیارتی) و تعداد دفعات خروج از کشور دنبال کرده است.
عوارض خروج از کشور برای سفرهای عادی
بر اساس پیشنهاد دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۵، عوارض خروج از کشور برای مسافران عادی به شرح زیر تعیین شده است:
- سفر اول:
- ۹ میلیون ریال (معادل ۹۰۰ هزار تومان)
- سفر دوم:
- ۱۵ میلیون ریال (معادل ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان)
- سفر سوم و بیشتر:
- ۲۲ میلیون ریال (معادل ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان)
این ارقام نسبت به سالهای گذشته افزایش محسوسی داشته و نشاندهنده سیاست دولت برای کنترل تقاضای سفرهای مکرر خارجی و افزایش سهم درآمدهای غیرمالیاتی در بودجه عمومی است.
عوارض خروج زائران حج تمتع و عمره
در بخش دیگری از لایحه بودجه، دولت نرخهای متفاوت و کمتری را برای زائران حج در نظر گرفته است. مطابق این پیشنهاد:
- حج تمتع و عمره – سفر اول:
- ۳ میلیون ریال (۳۰۰ هزار تومان)
- سفر دوم:
- ۵ میلیون ریال (۵۰۰ هزار تومان)
- سفر سوم و بیشتر:
- ۷ میلیون ریال (۷۰۰ هزار تومان)
این تفکیک قیمتی با هدف حمایت از سفرهای زیارتی و کاهش فشار مالی بر زائران اعمال شده است.
عوارض خروج زائران عتبات عالیات
برای زائران عتبات عالیات نیز نرخهای ترجیحی جداگانهای در نظر گرفته شده است که بر اساس نوع مسیر خروج از کشور متفاوت است:
- خروج هوایی:
- ۹۰۰ هزار ریال (۹۰ هزار تومان)
- خروج زمینی و دریایی:
- ۳۰۰ هزار ریال (۳۰ هزار تومان)
این نرخها بهمراتب پایینتر از عوارض سفرهای عادی بوده و بیانگر سیاست حمایتی دولت در قبال سفرهای زیارتی منطقهای است.
پیشبینی درآمد ۴.۶ همتی برای دولت
دولت در لایحه بودجه سال آینده پیشبینی کرده است که از محل عوارض خروج از کشور، حدود ۴.۶ همت (۴ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان) درآمد کسب کند. این رقم سهم قابلتوجهی از درآمدهای پیشبینیشده در بخش عوارض و حقوق دولتی را تشکیل میدهد.
کارشناسان اقتصادی معتقدند افزایش عوارض خروج، علاوه بر تأمین بخشی از منابع مالی دولت، میتواند بر الگوی سفرهای خارجی تأثیرگذار باشد و موجب کاهش سفرهای غیرضروری یا مکرر شود؛ هرچند در مقابل، احتمال افزایش هزینه نهایی سفر برای خانوارها نیز وجود دارد.
تأثیر افزایش عوارض بر برنامهریزی سفر
افزایش عوارض خروج از کشور، بهویژه برای سفرهای دوم و سوم، باعث شده است که برنامهریزی دقیقتر سفرهای خارجی بیش از گذشته اهمیت پیدا کند. مسافران ناچار خواهند بود مجموع هزینههای سفر شامل بلیت، اقامت، بیمه مسافرتی، عوارض خروج و خدمات فرودگاهی را بهصورت یکپارچه بررسی کنند.
در این میان، استفاده از خدمات تشریفات فرودگاهی مانند Fast Track، Business Lounge، Fast Track & Business Lounge و همچنین جایگاه CIP در فرودگاه امام خمینی میتواند به مدیریت بهتر زمان و کاهش استرس پیش از پرواز کمک کند؛ هرچند این خدمات تأثیری بر میزان عوارض خروج نداشته و صرفاً در بهبود تجربه فرودگاهی نقش دارند.
روند بررسی و تصویب
لایحه بودجه ۱۴۰۵ پس از تقدیم به مجلس، وارد فرآیند بررسی در کمیسیونهای تخصصی و سپس صحن علنی خواهد شد. ارقام پیشنهادی، از جمله عوارض خروج از کشور، ممکن است در جریان بررسیها دستخوش تغییر شود؛ با این حال، تجربه سالهای گذشته نشان میدهد که چارچوب کلی این ارقام معمولاً حفظ میشود.
در صورت تصویب نهایی، نرخهای جدید عوارض خروج از ابتدای سال ۱۴۰۵ اجرایی خواهد شد و مبنای محاسبه برای تمامی مسافران خروجی از مرزهای کشور قرار میگیرد.
جمعبندی
بر اساس لایحه بودجه ۱۴۰۵، عوارض خروج از کشور برای سفرهای خارجی با افزایش پلکانی همراه شده و برای سفر اول به ۹۰۰ هزار تومان رسیده است. در عین حال، دولت برای زائران حج و عتبات عالیات نرخهای ترجیحی کمتری در نظر گرفته است. پیشبینی درآمد ۴.۶ همتی از این محل نشاندهنده نقش پررنگ عوارض خروج در تأمین منابع مالی دولت در سال آینده است؛ موضوعی که میتواند بر تصمیمگیری و الگوی سفر شهروندان اثرگذار باشد.